بی‌تردید شناخت پدیده زلزله و سایر سوانح طبیعی و ارائه الگوهای مناسب برای رفتار جمعی و فردی مردم در قبل، حین و بعد از این سوانح می‌تواند از اثرات مخرب آن‌ها بکاهد. قرار گرفتن ایران در بخشی از کمربند کوهزایی آلپ هیمالیا که یکی از جوان‌ترین نواحی کوهزایی جهان محسوب می‌شود باعث شده که فلات ایران از لحاظ زلزله خیزی بسیار فعال بوده و هر از چند گاهی هزاران نفر با رویداد زمین لرزه‌های ویرانگر به کام نیستی بروند. زمین لرزه‌های سال ۱۳۶۹ استان‌های گیلان و زنجان، زمین لرزه سال ۱۳۷۴ استان‌های اردبیل و خراسان، زمین لرزه پنجم دی‌ماه سال ۱۳۸۲ استان کرمان( بم)، زمین لرزه سال ۱۳۸۳ استان مازندران(بلده) وزمین لرزه سال۱۳۹۶کرمانشاه زمین لرزه‌هاییست که در ایران رخ داده ما را بر آن وا می‌دارد که هر روز آماده‌تر از روز قبل خود را در برابر حوادث نماییم.

اطلاعات عمومی از زمین لرزه ها:

پیش بینی زمین لرزه‌ها بسیار دشوار است و کسی نمی‌تواند زمان وقوع زمین لرزه‌ها را مشخص نماید. داشتن اطلاعات لازم از زمین لرزه‌هایی که تا کنون رخ داده بر آمادگی ما در رویاروئی با این حادثه خواهد افزود. همه باید آمادگی‌های لازم را جهت مقابله با زمین لرزه را با کسب اطلاعات صحیح بیاموزیم.

هنگام وقوع زلزله در منزل:

وحشت نکنید و خونسردی خود را کاملاً حفظ نمائید. به منظور حفاظت از خودتان در مواقع اضطراری باید از قبل بیاموزید که در موقعیت‌های مختلف چه عکس العملی از خود نشان دهید، این عکس العمل بسته به نوع محل قرار گرقتن شما متفاوت می‌باشد. هنگامی‌که لرزش‌ها ضعیف هستند سعی کنید با قرار گرفتن کنار میز و نیمکت‌های مقاوم، از خود محافظت کنید. در صورت بروز لرزش‌های ناگهانی و شدید و در صورتی که تشخیص دهید که باقی ماندن در منزل خطرناک است، هرچه سریع‌ترخود را به مکانی امن در خارج از منزل برسانی. در صورت بروز آتش سوزی، شعله‌های کوچک به راحتی خاموش می‌شوند، بنابراین همیشه کپسول‌های آتش نشانی را مهیا و در دسترس قرار دهید. مراقب خرده شیشه‌های پنجره‌ها و ظروف باشید. اگر در آسانسور هستید در اولین طبقه آسانسور را متوقف کرده و از آن خارج شوید. در داخل خانه می‌توانید در زوایای دیوارها (گوشه‌ها) بایستید. درکناردیوارهای مشرف به بیرون ساختمان بایستید.(زیرچهاچوب درب قرارنگیرید) اگر در پله هستید خود را از آنجا دور نمائید و در بین طبقات توقف نمائید.

موقع خروج از ساختمان روی سر خود را با دست یا جسمی مانند تخته محافظت نمائید اجاق گاز و هرگونه آتش را خاموش کنید.از داد زدن و دویدن به هر طرف جداً خودداری کنید.اگر در شب زلزله روی داد برای روشنائی از کبریت و شمع استفاده نکنید( از چراغ قوه ای که قبلاً آماده نمود ه اید استفاده کنید).

هنگام وقوع زلزله در خیابان:

برای جلوگیری از ضربات ناشی از خرده شیشه‌های پنجره‌ها و تابلوهای شکسته، کیف و یا وسیله دیگری را روی سر خود قرار دهید و به سوی مکان امنی بروید. از ساختمان‌ها و کابل‌های برق فاصله بگیرید .از کوچه‌های تنگ و باریک حذر کنید و در طول ساختمان‌ها ندوید.

هنگام وقوع زلزله در فروشگاه‌ها:

به دستورالعمل‌های فروشندگان و مسئولان توجه نمائید و به سوی درهای خروجی هجوم نبرید. چرا که این کار می‌تواند خطر آفرین باشد. قبل از اتمام لرزه‌ها سعی نکنید از آن محل خارج شوید. اگر در یک سالن اجتماعات، سینما، زمین ورزشی هستید، در جای خود بمانید و با دست‌ها از سر خود محافظت کنید. هنگام وقوع زلزله هرگز از آسانسور و پله‌های برقی برای خروج استفاده نکنید.

وقوع زلزله در هنگام رانندگی:

از ترمز کردن ناگهانی اجتناب ورزیده و به آرامی سرعت خود را کاهش دهید. اتومبیل را درمنتهی الیه سمت راست خیابان متوقف نمائید. به اطلاعیه‌هایی که از رادیو اتومبیل پخش می‌شود توجه کنید و قوانین راهنمائی و رانندگی را رعایت کنید. اگر درکنار کوه توقف نموده‌اید مراقب ریزش سنگ‌ها باشید. ممکن است لرزش زمین اتومبیل شما را به یک جهت هدایت کند، به نظرتان می‌رسد که لاستیک‌های اتومبیل صاف بوده و بر سطح جاده استوار نیستند، موتور را خاموش کنید ولی سوئیچ را از جایش بیرون نیاورید، در داخل اتومبیل مانده و به رادیو گوش دهید.

نکات مهم در هنگام وقوع زلزله:

هنگام وقوع زلزله سعی نکنید از اشیاء گران قیمت و شخصی خود محافظت کنید. بیشتر به فکر نجات جان خود باشید. اگر به طرف خیابان دویدید، در صورت امکان خود را به فضای باز و دور از تمامی خطرات مانند پارک برسانید. زلزله معمولاً بدون خبر روی می‌دهد، به محض احساس کوچک‌ترین لرزشی سریعاً به محل امنی بروید.

به خاطر داشته باشید وقت زیادی در اختیار ندارید و عکس العمل شما نسبت به زلزله یک حرکت غیر ارادی است.به خاطر داشته باشید که خاتمه زلزله رفع کامل خطرنمی باشد، شما باید برای پس لرزه ها آماده باشید.دست پاچه نشوید ، با خونسردی و اندیشه اقدامات لازم را آغاز نمائید و دیگران را نیز به آرامش دعوت نمائید.

مکان‌های امن:

اگر به طرف خیابان دویدید، در صورت امکان خود را به فضای باز و دور از تمامی خطرات مثل پارک برسانید. از وسایل آتش زا مانند آبگرمکن، اجاق گاز، بخاری و ... فاصله بگیرید. از شیشه‌ها و پنجره‌ها فاصله بگیرید. از قرار گرفتن در محل‌های که موادی همچون اسید وجود دارد، پرهیز نمائید.

شما می‌توانید در چهار گوش دیوارها پناه بگیرید. در کنار میز و یا صندلی محل خوبی جهت پناه گرفتن می‌باشد. ازنزدیک شدن به درختان و اشیاء آونگ ( آویزان ) جداً بپرهیزید. در هنگام وقوع از آسانسور خارج شوید. از سواحل دریا فاصله بگیرید. کتاب و یا یک جسم سخت را بر روی سر خود قرار دهید.

گردآوری کننده: فاطمه عزیزآبادی